Wat is een glutathionprobioticum?

Het is een probiotische stam die in staat is glutathion te synthetiseren en te beheren, het belangrijkste antioxidantmolecuul van de cel. Limosilactobacillus fermentum ME-3® is er het bekendste voorbeeld van, in de literatuur beschreven als een stam met een volledig glutathionsysteem. VF Bioscience levert ME-3® aan formulators van voedingssupplementen, functionele voeding en farmaceutische producten wereldwijd.

Kunnen bacteriën glutathion produceren?

Ja. Bepaalde melkzuurbacteriën synthetiseren glutathion intracellulair. ME-3® wordt beschreven als een stam met een volledig glutathionsysteem, dat wil zeggen dat ze glutathion kan synthetiseren, opnemen en regenereren, wat ongebruikelijk is onder probiotische stammen.

Wat is L. fermentum ME-3®?

Een gepatenteerde probiotische stam met antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen. De consumptie van ME-3® verhoogt de productie van een belangrijk cellulair antioxidant, glutathion. Ze steunt op ongeveer 25 jaar onderzoek en klinische studies.

Kunt u in de EU een antioxidant- of glutathionclaim maken voor een probioticum?

Nee. De EFSA verwierp algemene antioxidantclaims, er is geen gezondheidsclaim voor probiotica toegelaten, en de term probiotisch wordt zelf als een impliciete claim beschouwd. VF Bioscience deelt de wetenschap van ME-3® bij wijze van technische informatie en raadt aan elke formulering, markt per markt, te laten valideren door een regulatory-verantwoordelijke.

Glutathion-producerende probiotica: de wetenschap achter ME-3®

De meeste producten op basis van glutathion vragen u glutathion in te slikken. Een glutathion-producerend probioticum berust op een ander idee: een bacteriële stam die het molecuul zelf aanmaakt. De stam die dit concept bekend heeft gemaakt, is Limosilactobacillus fermentum ME-3® (voorheen Lactobacillus fermentum ME-3®), in de wetenschappelijke literatuur beschreven als een antioxidatief probioticum met een volledig glutathionsysteem. Dit artikel legt uit wat dat betekent, wat de gegevens bevestigen, en wat een EU-formulator er wel en niet over mag zeggen. VF Bioscience levert ME-3®, met bijbehorende documentatie, aan fabrikanten van voedingssupplementen, functionele voeding en farmaceutische producten wereldwijd.

Kan een probioticum glutathion produceren?

Glutathion (GSH) is een tripeptide samengesteld uit glutamaat, cysteïne en glycine, en “het meest voorkomende niet-eiwit-thiol dat beschermt tegen oxidatieve stress” in de cellen van zoogdieren (Lu, Biochimica et Biophysica Acta, 2013). Bepaalde melkzuurbacteriën kunnen het synthetiseren. ME-3® onderscheidt zich omdat ze meer doet dan synthetiseren: ze “is beschreven als een stam met een volledig glutathionsysteem, gekenmerkt door de synthese, de opname en de redoxregeneratie van glutathion” (Pophaly et al., Microbial Cell Factories, 2012). Deze combinatie, glutathion aanmaken, het opnemen en het recyclen tussen zijn gereduceerde en geoxideerde vormen, is wat de stam onderscheidt.

Wat is Limosilactobacillus fermentum ME-3®?

ME-3® werd geïsoleerd en gekarakteriseerd door professor Marika Mikelsaar en haar collega’s aan de Universiteit van Tartu, in Estland, en gedeponeerd als stam DSM-14241. De eerste beschrijving, in 2002, gebruikte het laboratoriumacroniem E-3; de aanduiding ME-3 kwam later, zodat oudere artikelen die naar E-3 verwijzen dezelfde stam betreffen (Kullisaar et al., International Journal of Food Microbiology, 2002). Een nomenclatuurpunt is hier van belang: bij de herclassificatie van het genus Lactobacillus in 2020 werd de soort Limosilactobacillus fermentum (Zheng et al., 2020). De huidige correcte naam is dus Limosilactobacillus fermentum ME-3®, hoewel de historische literatuur Lactobacillus fermentum ME-3® vermeldt.

Hoe maakt ME-3® glutathion aan?

Het mechanisme is intracellulair en behoort tot de bacterie. Een overzichtsartikel over de stam beschrijft ze als “gekenmerkt door een volledig glutathionsysteem: synthese, opname en redoxregeneratie”, met “een hoge totale antioxidatieve activiteit (TAA) en totale antioxidantstatus (TAS) van de intacte cellen en de lysaten” (Mikelsaar and Zilmer, Microbial Ecology in Health and Disease, 2009). Het oorspronkelijke werk rapporteerde dat de stam een opmerkelijk niveau glutathion bevat, mangaan-superoxidedismutase tot expressie brengt (relevant om lipideperoxidatie tegen te gaan) en de blootstelling aan reactieve zuurstofspecies overleeft (Kullisaar et al., 2002).

Hoe verschilt een glutathionprobioticum van een glutathionsupplement?

De twee benaderingen zijn niet uitwisselbaar. Een glutathionsupplement via de orale weg brengt het molecuul rechtstreeks aan. Een glutathion-producerende stam wordt bestudeerd om haar eigen intracellulaire glutathionsysteem. Voor een formulator is het relevante feit dat ME-3® een gedocumenteerde stam is met een ongebruikelijke en goed beschreven antioxidatieve biochemie, wat een kwestie van specificatie en bevoorrading is, geen gezondheidsclaim.

Wat mag u in de EU claimen?

Niets aan de antioxidantzijde. De EFSA verwierp algemene antioxidantclaims: tot de aangevoerde afwijzingsgronden behoorde een “gebrek aan bewijs dat het geclaimde effect werkelijk gunstig is … (bijvoorbeeld levensmiddelen met ‘antioxidatieve eigenschappen’)”, net als de claims met betrekking tot probiotica (EFSA, 2011). Er bestaat geen in de EU toegelaten gezondheidsclaim voor probiotica, en de term probiotisch wordt zelf als een impliciete gezondheidsclaim beschouwd. Er is geen toegelaten claim specifiek voor ME-3®. Op het vlak van veiligheid staat Limosilactobacillus fermentum op de Qualified Presumption of Safety-lijst van de EFSA, maar QPS is een voorafgaande veiligheidsbeoordeling op soortniveau, en geen goedkeuring van werkzaamheid of claims. De wetenschap van de stam wordt dus gepresenteerd bij wijze van technische informatie, en elke voor de consument bestemde formulering wordt per markt bevestigd.